Tema: paraolimpijada

[sand]

Dan paraolimpijskog pokreta u Srbiji



Revijalnim utakmicama u odbojci, stonom tenisu i košarci, kao i muzičko zabavnim programom, juče je u hali „Pionir“ obeležen Dan paraolimpijskog pokreta u Srbiji. Akcija sa sloganom „I mi smo šampioni“ okupila je naše najuspešnije invalide, koji su još jednom pokazali veliko srce i sportski duh.

- Ovi ljudi zaslužuju svako poštovanje. Nisu se predavali i povlačili u sebe, već su se borili i zato jesu pravi pobednici i šampioni, rekao je dr Zoran Mićović, predsednik Paraolimpijskog pokreta i dodao da očekuje da saradnja koju je pokret uspostavio sa Ministarstvom za rad i socijalna pitanja i Ministarstvom sporta omogući još bolje rezultate naših paraolimpijaca u budućnosti.

Svečanost su otvorili plesni par Kristina Živankić i Dušan Ramljak, odigravši tango i engleski valcer, iako je Kristina u kolicima. Nakon njih nastupili su i reprezentativci u sedećoj odbojci, a zatim stonoteniseri i košarkaši u kolicima. Proslava je uveličana spektaluranom utakmicom u malom fudbalu, u kojoj su između ostalih nastupile Svetlana Kitić, Margit Savović, Sunčica Stevanović, kao i pevačice Viktorija i Jellena.

Svečanosti su prisustovali prestlonaslednik Aleksandar Karađorđević, sa suprugom Katarinom, Ivan Ćurković, predsednik Olimpijskog komiteta, stonoteniser Aleksandar Karakašević i mnoge ličnosti iz javnog života.

Osvojili 80 medalja

Paraolimpijski pokret utemeljen je u Srbiji 1944. godine a od Olimpijskih igara u Rimu 1960. pa do danas naši paraolimpijci osvojili su ukupno 80 medalja. U pokretu očekuju da će se uspešan niz nastaviti i na Olimpijadi u Pekingu 2008. godine.

[sand]

 NA DANU PARAOLIMPIJSKIH IGARA U BERLINU

Karate postao paraolimpijski sport

Na čuvenom trgu "Brandenburger" u Berlinu nedavno je održan Dan paraolimpijskih igara, na kojem je predsjednik Internacionalnog paralympijskog Komiteta (IPC) Filip Kraven pozvao predstavnika i predsjednika komisije za hendikepirane Svjetske karate federacije Ernesa - Erka Kalača da bude gost i da ozvaniče javnosti budućnost karatea kod IPC.
- Karate dobro došao u veliku familiju Paraolympijskih igara, mi vas srčano prihvatamo - rekao je Kraven i čestitao Kalaču na afirmaciji karatea kod IPC.
Karate će u Pekingu 2008. godine prvi put biti kao demonstrativni sport zastupljen kod IPC, što je još jedan pokazatelj da će karate sport brzo i u porodicu Olimpijskih igara.
Pored Kalača, još jedan vrhunski stručnjak karatea iz Crne Gore i član užeg kolegijuma VKF komisije „Karate za lica sa hendikepom" Rajko Vujošević je, imenovan na mjesto Tehničke komisije za „Karate za lica sa Hendikepom.

D.K.

[sand]

 Istorija Paraolimpijskog pokreta

Idejni tvorac Paraolimpijskog pokreta je dr. Ludvig Gutman. Pokret je nastao iz ideje dr. Gutmana da uvede sportske aktivnosti kao deo programa za rehabilitaciju u Centru za povrede kičmene moždine u Stouk Mandevilu u Velikoj Britaniji, 1944. god. Preteča Paraolimpijskih igara su Stouk Mandevilske igre, koje su prvi puta održane 1952. god., dok su prve Paraolimpijske igre održane 1960. god. u Rimu i na njima su se održala takmičenja u šest disciplina: atletici, plivanju, košarci, stonom tenisu, mačevanju i streličarstvu, na njima je učestvovalo oko 400 sportista iz 23 zemlje.

Od 1960.god. se Paraolimpijske igre održavaju svake četiri godine, a od 1988. god. se održavaju odmah nakon Olimpijskih igara u istoj zemlji.

Letnje paraolimpijske igre su do sada održane u sledećim gradovima:
1. Rim, Italija    1960.god.
2. Tokio, Japan    1964.god.
3. Tel Aviv, Izrael    1968.god.
4. Hajldelberg, Nemačka    1972.god.
5. Toronto, Kanada    1976.god.
6. Arnhem, Nemačka    1980.god.
7. Njujork, SAD i Ajlsberi, Velika Britanija    1984.god.
8. Seul, Južna Koreja    1988.god.
9. Barselona, Španija    1992.god.
10. Atlanta, SAD    1996.god.
11. Sidnej, Australija    2000.god.
12. Atina, Grčka    2004.god.
13. Peking, Kina biće održane    2008.god.

Organizacijom paraolimpijskih igara se od 1984. do 1989.god. se bavio Internacionalni koordinacioni komitet (International Coordinating Committee – ICC). Od 1989.god. su nacionalni paraolimpijski komiteti su udruženi u Međunarodni paraolimpijski komitet (International Paralympic Committee – IPC) čije je sedište u Bonu u Nemačkoj.

Na našim prostorima je prva organizacija koja se bavila sportom osoba sa invaliditetom bila Savez za sport i rekreaciju invalida Jugoslavije – SSRIJ i zadatak mu je bio da podstiče, pomaže, koordinira i organizuje psihofizičku rehabilitaciju i resocijalizaciju osoba sa invaliditetom. Podaci državnog zavoda za statistiku kažu da su 1988. godine u SFRJ postojale 142 sportsko – rekreativne organizacije u kojima se 41 000 osoba sa invaliditetom bavila sportom i da je sa ovim organizacijama radilo 45 plaćenih i 685 stručnjaka – volontera i 1 048 amaterskih sportskih radnika. Tada je postojalo i 7 sportsko – rekreativnih organizacija gluvih i gluvo – nemih sa 807 članova.

Paraolimpijski komitet Jugoslavije je osnovan 1999. godine, da bi menjao svoje ime u skladu sa promenama imena države, najpre u Paraolimpijski komitet Srbije i Crne Gore i konačno u Paraolimpijski komitet Srbije

[sand]

Paraolimpijski komitet Srbije (POKS)

Paraolimpijski komitet Srbije (POKS) je član Meðunarodnog paraolimpijskog komiteta (IPC) i njegova osnovna funkcija je realizacija programskih aktivnosti vezanih za vrhunski sport osoba sa invaliditetom.

Program POKS podrazumeva ostvarivanje priprema za takmičenja, kao i učešće na regionalnim meðunarodnim takmičenjima u cilju ostvarivanja normi za odlazak na paraolimpijske igre i svetska i evropska prvenstva.

Najvažnije telo POKS je Skupština koja imenuje predsednika i generalnog sekretara POKS. Ostali najvažniji organi POKS su Upravni Odbor, Nadzorni Odbor i Sportska Komisija koja se sastoji od Stručnog Saveta i Saveta Sportista. članovi Skupštine POKS su udruženja graðana, sportski savezi osoba sa invaliditetom i pojedinci. Klubovi mogu biti pridruženi članovi, što znači da mogu prisustvovati sednicama Skupštine i učestvovati u raspravama , ali nemaju pravo glasa. Upravni Odbor POKS ima i jednog počasnog člana: NJ. K. V. Princezu Katarinu.

Na funkciji vršioca dužnosti predsednika je dr Zoran Mićović.

Sportovi koji su zastupljeni u POKS su atletika, stoni tenis, streljaštvo, plivanje, sedeća odbojka, košarka u kolicima, ples u kolicima, biciklizam, golbal, džudo, skijanje i konjički sportovi.

[sand]

Organizacijom paraolimpijskih igara se od 1984. do 1989. godine bavio Internacionalni koordinacioni komitet (International Coordinating Committee – ICC). Od 1989. godine su nacionalni paraolimpijski komiteti udruženi u Međunarodni paraolimpijski komitet (International Paralympic Committee - IPC)  čije je sedište u Bonu u Nemačkoj. IPC je veoma složena organizacija sa mnoštvom tela, od kojih je svakako najvažnija Skupština u kojoj su zastupljeni:

• predstavnici iz 161 zemlje,

• međunarodne sportske organizacije:
1. Međunarodna federacija za konjički sport (International Equestrian Federation - FEI);
2. Međunarodna federacija za košarku u kolicima (International Wheelchair Basketball     Federation - IWBF);
3. Međunarodna teniska federacija (International Tennis Federation - ITF);
4. Međunarodna federacija za jedrenje osoba sa invaliditetom ( International Federation for     Disabled Sailing - IFDS);
5. Svetska organizacija za odbojku osoba sa invaliditetom (World Organization Volleyball for     the Disabled - WOVD);
6. Svetska karling federacija (World Curling Federation - WCF).

• Međunarodne organizacije za sport osoba sa invaliditetom:
1. Međunarodno udruženje za sport i rekreaciju osoba sa cerebralnom paralizom (Cerebral     Palsy International Sports and Recreation Association CP-ISRA);
2. Međunarodna sportska federacija slepih (International Blind Sports Federation - IBSA);
3. Međunarodna sportska federacija osoba sa mentalnim oštećenjem (International Sports     Federation for Persons with an Intellectual Disability INAS-FID);
4.Međunarodna sportska federacija  količara i amputiraca (International Wheelchair and     Amputee Sports Federation - IWAS).

• Predstavnici regionalnih sportskih organizacija:
1. Afrička Sportska konfederacija osoba sa invaliditetom (African Sports Confederation of     Disabled);
2. Evropski paraolimpijski komitet (European Paralympic Committee - EPC);
3. Paraolimpijski komitet okeanije (Oceania Paralympic Committee).

IPC je osnovao i regionalne paraolimpijske komitete za Ameriku i Aziju koji ga zastupaju na ovim kontinentima.

Skupština IPC – a bira Upravni odbor koji ima 15 članova koji vodi organizaciju između skupštinskih zasedanja.

Osim Skupštine i Upravnog odbora ostala tela  IPC – a su mnogobrojni saveti i komiteti.

[sand]

Atletika

Atletika je, u svetu,  najmasovniji paraolimpijski sport. Na paraolimpijskim igrama se atletska takmičenja izvode od samog početka, od Paraolimpijskih Igara u Rimu 1960. god.

Na atletskim takmičenjima učestvuju muškarci i žene razvrstani u klase. Takmičenja se odvijaju prema pravilima Međunarodne Atletske Federacije (IAAF) koja su prilagođena osobama sa invaliditetom, tako da su za neke klase    Atletika

takmičara bacački rekviziti nešto lakši, slepi i slabovidi takmičari trče sa vodičima, koristeći po dve staze i za trke duže od 400m slepi i slabovidi takmičari mogu imati dva vodiča, pri čemu je dozvoljena samo jedna izmena.Takmičari u nekim klasama sa amputacijama moraju nositi proteze na trkama, dok je za takmičare sa amputacijama u ostalim klasama to opcija. Takmičari koji se trkaju u kolicima moraju imati kolica koja zadovoljavaju propisane standarde. Kolica mogu biti ispitivana pre ili posle trke. Takmičari u kolicima u bacačkim disciplinama bacaju sa fiksirane klupe, koju kad jednom podese više ne mogu pomerati u toku takmičenja.

Atletikom se bave takmičari iz 107 zemalja, a telo koje upravlja paraolimpijskim takmičenjima je Međunarodni Paraolimpijski Atletski Komitet.

Streljaštvo

Streljaštvo je prvi put uvršteno u program Paraolimpijskih Igara 1976. god. u Torontu.

Postoje dve osnovne kategorije disciplina – u stojećem stavu i u kolicima. Takmičenja se održavaju u muškoj, ženskoj i mešovitoj konkurenciji. Postoje i timska takmičenja, ali ona do sada nisu uključena u program Paraolimpijskih Igara. Gačanja se vrše malokalibarskim ili vazdušnim pištoljem ili puškom. Mete su od strelaca udaljene 10, 25 i 50m.

Na takmičenjima se koriste pravila Međunarodne Svetske Streljačke Federacije (ISSF) izmenjena koliko je neophodno da bi se primenila i na osobe sa invaliditetom. Telo preko koga Međunarodni Paraolimpijski Komitet (IPC) rukovodi streljaštvom je Međunarodni Streljački Paraolimpijski Komitet.

Plivanje

Plivanje je paraolimpijski sport od prvih paraolimpijskih igara koje su održane 1960. god. u Rimu. Discipline su kraul, lečno, prsno, leptir i mešovito, kao i štafete. Plivanje je, pored atletike, jedan od najmasovnijih paraolimpijskih sportova.

U plivanju imamo dve kategorije takmičara – takmičare sa fizičkim invaliditetom i slepe i slabovide takmičare. Klasifikacija se vrši prema funkcionalnim sposobnostima takmičara.
   
Pravila su veoma slična pravilima pravilima FINA – e. Izmene se odnose na start iz vode, zvučne signale za slepe i slabovide takmičare i platforme za start, dok upotreba proteza na takmičenjima nije dozvoljena.

Na plivačkim mečunarodnim takmičenjima učestvuju takmičari iz više od 80 zemalja.

Sedeća odbojka

Sedeća odbojka je najpre počela da se igra u Holandiji. Pored sedeće postoji i stojeća odbojka za osobe sa invaliditetom.

U klubskim takmičenjima u sedećoj odbojci mogu u timu učestvovati dva igrača bez invaliditeta (od kojih samo jedan u datom momentu može da učestvuje u igri), dok u takmičenjima nacionalnih selekcija mogu učestvovati isključivo osobe sa invaliditetom. Svaki takmičar u sedećoj odbojci mora da bude klasifikovan. Klasifikaciju obavlja tim lekara – klasifikatora, koji proverava sposobnost igrača da napravi određene pokrete. Postoji trajna klasifikacija koja se ponavlja svake 4 godine, dok za osobe sa progresivnim invaliditetom postoji privremena klasifikacija koja se obnavlja svake godine.

Pravila dozvoljavaju da timovi u sedećoj odbojci mogu biti mešoviti i čisto muški ili ženski.
 
Najviše telo u sedećoj odbojci je Međunarodna Organizacija za Odbojku za Osobe sa Invaliditetom (WOVD), koji ima regionalne podkomitete. Podkomitet za Evropu je Evropski Komitet za Odbojku za Osobe sa Invaliditetom (ECVD). Takmičenja se odvijaju po pravilima koja su modifikovana pravila Međunarodne Odbojkaške Federacije (FIVB). Ova modifikacija pravila u odnosu na ona za osobe bez invaliditeta je minimalna, tako da je igra u suštini identična, samo prilagođena fizičkim mogućnostima osoba sa invaliditetom: teren je manji (10x6 metara), mreža je niža (logično – igrači sede na podu), a takmičari sve vreme moraju da budu na podlozi. Sedeća odbojka je izuzetno dinamičan sport, znatno brži od odbojke za osobe bez invaliditeta.

Sedeća odbojka se danas igra u 48 zemalja.

Biciklizam

Biciklizam je paraolimpijski sport od Igara u Seulu 1988. god. Takmičenja se u potpunosti izvode prema pravilima Međunarodne Biciklisticke Unije (UCI). Međunarodni Paraolimpijski Komitet (IPC) je samo dodao izmene u pravilima koja se odnose na bezbednost takmičara i na opremu i pomagala koja takmičari mogu da koriste.

Takmičenja se odvijaju na stazama i putevima, discipline su pojedinačne ili timske, a takmiče se muškarci i žene. Takmičenja su moguća za sportiste sa svim vrstama invaliditeta, ali ne mogu sve kategorije osoba sa invaliditetom da učestvuju u svim disciplinama, npr. osobe sa cerebralnom paralizom mogu da se takmiče samo u drumskim disciplinama.U biciklizmu su takmičari podeljeni u tri grupe, prema stepenu invaliditeta:
   1. takmičari sa motoričkim invaliditetom – takmiče se u drumskim disciplinama i u disciplinama na stazi;
   2. takmičari sa celebralnom paralizom – takmiče se isključivo u drumskim disciplinama i u trkama tricikala;
   3. slepi i slabovidi takmičari –  takmiče se u drumskim disciplinama i u disciplinama na stazi na tandem biciklima, što znači da sa njima vozi i pilot koji upravlja biciklom. Pilot može da bude i bivši profesionalni biciklista samo ako prethodne tri godine nije obnavljao profesionalnu licencu.

Košarka u kolicima

Košarka u kolicima je paraolimpijski sport od prvih paraolimpijskih igara koje su održane 1960. god. u Rimu, a igra se još od sredine četrdesetih godina prošlog veka.

Ovaj sport se igra prema pravilima koja su gotovo identična sa pravilima Međunarodne Košarkaške Federacije (FIBA). Teren je istih dimenzija, kao i visina koševa. Utakmica traje 40 minuta. Postoje specifična pravila koja se odnose na kretanje igrača, s obzirom da su takmič ari u kolicima.

Košarkom u kolicima se može baviti bilo koja osoba sa invaliditetom i nije neophodno da je invaliditet takav da takmičar koristi kolica i u svakodnevnom životu. Svaki takmičar, u zavisnosti od stepena invaliditeta, ima odrečen broj bodova. Bodovi se odnose na specifične zahteve košarke u kolicima i što je takmičar fizički manje sposoban da izvršava odredene košarkaške veštine to je broj bodova koji on ima manji. Na parketu može da bude kombinacija takmičara takva da im je ukupan maksimalan broj bodova 14.0, što obezbeđuje da u timu u svakom momentu učestvuju osobe sa različitim stepenom invaliditeta. Smisao ovog pravila je da se u igru ravnopravno uključe osobe sa većim stepenom invaliditeta.

Trenutno je 57 zemalja učlanjeno u Mečunarodnu Federaciju Košarke u Kolicima (IWBF).

Golbal

Golbal je timski sport koji se igra u Evropi od 1946. godine kao igra koja je služila za rehabilitaciju veterana Drugog Svetskog Rata sa oštećenjem vida. Muški timovi se u golbalu na paraolimpijskim igrama takmič e od 1976. god., a ženski od 1984. god.

Cilj igre je kotrljanjem ubaciti loptu u protivnički gol i pri tome ne primiti gol. Golovi su široki koliko i teren. Timovi imaju po šest igrača, od kojih po trojica mogu da budu na terenu i koji su rasporečeni u zonama – jedan igrač je u centralnom delu, a još po jedan sa svake strane terena. Lopta je ispunjena praporcima koji omogućuju igračima da prate njeno kretanje, a igrači nose poveze preko očiju da bi bili u ravnopravnoj poziciji, tj. da ne bi videli ništa. Utakmica traje 14 minuta – dva poluvremena od po 7 minuta sa pauzom izmedu njih od 3 minuta. Igra se odvija u tišini da bi takmičari mogli da prate loptu. Golbalom mogu da se bave sve osobe koje su klasifikovane po pravilima Međunarodne Sportske Federacije za Slepe (IBSA).

Golbal se igra u 51 zemlji.

Džudo

Džudo je borilački sport baziran na tehnikama bacanja i u kome su udarci zabranjeni. Džudo je u paraolimpijskom programu sport za slepe i slabovide osobe.

Svi takmičari su razvrstani u kategorije isključivo prema težini, bez obzira na stepen oštećenja vida. Takmičenja se izvode prema neznatno izmenjenim pravilima Međunarodne Džudo Federacije (IJF). Osnovna razlika u pravilima u odnosu na džudo za osobe bez invaliditeta je u tome što takmičari imaju kontakt sa protivnikom pre početka borbe.

Džudo je prvi put uvršten u program Letnjih Paraolimpijskih Igara 1988. god. u Seulu, a u Atini 2004. god. su se prvi puta na Paraolimpijskim Igrama u džudou takmičile i žene.

Skijanje

Discipline u nordijskom skijanju su kros kantri i biatlon, a klase su: skijanje u sedećem i stojećem položaju i nordijsko skijanje za slepe i slabovide osobe. Slepe i slabovide osobe skijaju sa vodičima koji, u slučaju osvajanja jednog od prva tri mesta, takode dobijaju medalje. Ovom vrstom skijanja se bave takmičari iz 24 zemlje.
   
Biatlon se skija u tri etape od po 2,5 km izmeču kojih takmičari gadaju po pet meta. Gačanje se vrši vazdušnom puškom. Mete su na 10 m udaljenosti od strelca. Slepe i slabovide takmičare pri gačanju navodi zvučni signal. Intenzitet zvučnog signala pomaže strelcu da odredi kada je pravi trenutak za hitac. Takmičenja se na zimskim paraolimpijskim igrama održavaju od 1994. god. u Lilehameru.

Kros kantri skijanje ima discipline slobodan stil (10 km i 15 km za žene i 10 km i 20 km za muškarce), klasičan stil (2.5 km, 5 km, 10 km i 15 km za žene i 5 km, 15 km i 20 km za muškarce) i štafetu (3 x 2.5 km za žene, i 1 x 2.5 km plus 2 x 5 km za muškarce). Takmičenja se na  paraolimpijskim igrama održavaju od Zimskih paraolimpijskih igara u Ernskeldsviku, Švedska, 1976. god..

U alpskom skijanju postoje četiri discipline: spust, super veleslalom, veleslalom i slalom. Takmičenja se odvijaju u konkuenciji takmičara i takmičarki iz 35 zemalja. Slalom i veleslalom su uvedeni na Zimske paraolimpijske igre 1976. god. u Ernskeldsviku.

Slepi i slabovidi takmičari i takmičarke skijaju sa vodičima. Osobe sa amputacijama mogu da skijaju na jednoj skiji ili pomoću ortopedskih pomagala, dok osobe sa paralizom skijaju na sedećoj skiji. Na Zimskim paraolimpijskim igrama u Torinu sva takmičenja su se održala na neznatno skraćenim stazama na kojima su skijali i takmičari Zimskih olimpijskih igara.

Ples u kolicima

Ples u kolicima je jedan od članova porodice paraolimpijskih sportova, mada još nije ušao u program paraolimpijskih igara. Prvo mečunarodno takmičenje je održano u Švedskoj 1977. god. Takmičenja se izvode u kategoriji parova – par čine dve osobe u kolicima ili u kategoriji kombinovanog para – par čine osoba u kolicima i partner koji je osoba bez invaliditeta. Na takmičenjima u plesu u kolicima je dozvoljeno koristiti i kolica na električ ni pogon.

Plesači u kolicima se takmiče u standardnim (valcer, tango, bečki valcer, spori fokstrot i kvikstep), latino (samba, rumba,..) i formacijskim plesovima (u kojima istovremeno igra 4, 6 ili 8 parova).

Ovaj sport se organizovano praktikuje u 43 zemlje.

Stoni tenis

Stoni tenis je član porodice paraolimpijskih sportova od prvih Paraolimpijskih Igara održanih u Rimu 1960. god.

Takmičenja u stonom tenisu se odvijaju u kolicima i u stojećem stavu, a takmiče se, zasebno, žene i muškarci razvrstani u 10 klasa – od 1. do 5. su takmičari u kolicima, a od 6. do 10. takmičari koji se takmiče u stojeć em stavu.

Takmičenja su u singlu, dublu i u konkurenciji timova. Takmičenja se izvode prema pravilima koja su neznatno modifikovana u odnosu na pravila Međunarodne Stonoteniske Federacije (ITTF) – osnovne razlike su u načinu servisa, dodirivanju stola rukom u kojoj nije reket, veličini ringa i upotrebi kolica. Telo kojim Međunarodni Paraolimpijski Komitet (IPC) rukovodi stonim tenisom je Mečunarodna Paraolimpijska Stonoteniska Federacija (IPTTF).

Danas se stoni tenis igra u 104 zemlje sveta.

preuzeto sa sajta paraolimpijskog komiteta srbije